Dnia 11 grudnia 2025 roku odbyła się międzynarodowa konferencja naukowa „Laickość pozytywna”. Organizatorami wydarzenia były Centrum Naukowe Ratzingerianum, Wydział Teologiczny Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu oraz Laboratorium św. Jana Pawła II.
W nauczaniu Josepha Ratzingera można wyróżnić laickość patologizującą relacje społeczne oraz laickość pozytywną. Wyróżnikiem pierwszej formy jest wrogość pomiędzy państwem a Kościołem z wyraźną tendencją do alienowania ze społeczeństwa wspólnot religijnych lub do zdobycia przez czynnik świecki całkowitej kontroli nad religią. Laickość pozytywna z kolei cechuje się otwartością i gotowością do współpracy państwa i Kościoła.
Prelegenci grudniowej konferencji skoncentrowali się na laickości pozytywnej, a konkretnie – na zachowaniu wolności religijnej oraz na modelu społeczeństwa otwartego, w którym każdy może eksponować właściwą sobie podmiotowość. Wolność religijna w odniesieniu do prawdy jest warunkiem pokoju, umacniając poczucie bezpieczeństwa w coraz bardziej płynnych realiach społecznych (prof. Branko Murić). Model państwa chrześcijańskiego – po części nakreślony w dokumentach Kościoła – wskazuje na Objawienie jako punkt odniesienia w humanizowaniu świata przy zachowaniu autonomii doczesności i wieczności (prof. Jacek Bartyzel). Analizując konkretne uwarunkowania realizacji postulatów laickości pozytywnej, trzeba stwierdzić, iż Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej wskazuje na zrównoważony stosunek państwa i Kościoła, zakładając prorozwojową współpracę na rzecz dobra wspólnego (prof. Ryszard Piotrowski). W refleksji nad obecną sytuacją społeczną nie sposób pominąć oddziaływania skrajnie laickich modeli państwowości, z założenia wykluczających autonomię wspólnot religijnych (ks. prof. Piotr Mazurkiewicz).
ul. Gagarina 37, 87-100 Toruń, POLAND